A
A
A
szukaj
wersje językowe Polski English
BIP

Kliknij i otwórz interaktywną mapkę!

Parter >

Antresola >

Piętro >

Hala z Liberatorem >

Podziemia >

Park Wolności >

 

 

 


 

 

  • Po opuszczeniu Warszawy przez Powstańców i ludność cywilną Niemcy kontynuują dzieło zniszczenia, rozpoczęte wysadzeniem w powietrze Zamku Królewskiego w dniach 8-13 września, po upadku Starówki. Teraz dzielą miasto na rejony, numerują budynki narożne i systematycznie wyburzają stolicę. Na murach umieszczają wskazówki dotyczące sposobu burzenia. Niszczą pomniki, palą największe polskie biblioteki: Narodową, Publiczną i Uniwersytecką. W ruiny i popioły obracają archiwa oraz muzea i ich kolekcje. W morze ruin zamieniają Stare Miasto, burzą dokładnie większość warszawskich zabytków.

 

  • Podczas II wojny światowej Warszawa jest niszczona czterokrotnie. Po raz pierwszy, podczas oblężenia niemieckiego w trakcie Kampanii Wrześniowej 1939, kiedy to naloty bombowe powodują poważne uszkodzenia wielu budynków. Po raz drugi, po stłumieniu powstania w getcie i jego likwidacji, kiedy to Niemcy równają z ziemią całą dotychczasową dzielnicę żydowską. Po raz trzeci, w trakcie Powstania Warszawskiego, w wyniku ciężkiego ostrzału artyleryjskiego i bombardowań pozycji powstańczych. Po raz czwarty natomiast po upadku Powstania, gdy Niemcy przystępują do planowego równania z ziemią polskiej stolicy. Wynikiem tych działań Niemców jest destrukcja blisko 83 proc. zabudowy miasta, zniszczenie niemal całego dorobku kulturalnego stolicy – intelektualnego centrum Polski.

 

  • Od pierwszych dni Powstania Warszawę ogarniają rozprzestrzeniające się szybko pożary. Mimo wysiłków dziesiątków tysięcy ludzi, dom po domu miasto zamienia się w zgliszcza.

 

  • Systematyczny ostrzał niemieckiej artylerii i naloty bombowe zamieniają w gruzy kolejne kamienice, poważnym uszkodzeniom ulega wiele zabytkowych kościołów i klasztorów stolicy. W ruiny obracają się pałace: Krasińskich, Ossolińskich, Kazimierzowski, Czartoryskich i wiele innych. Szczególnie cierpi zabytkowa zabudowa Starego Miasta, przez blisko 3 tygodnie bronionego zawzięcie przez zamkniętych w okrążeniu Powstańców z Grupy „Północ” pod dowództwem płk. Karola Ziemskiego „Wachnowskiego”. Rynek staromiejski płonie niemal całkowicie, zniszczone są mury Zamku Królewskiego i archikatedry św. Jana. Niepowetowane straty ponoszą również warszawskie archiwa i biblioteki. Straty poszczególnych archiwów w pożarach wahają się od 70 do prawie 100 proc. zasobów.

 

  • Po kapitulacji Powstańców, mimo zaprzestania walk i wypędzenia ludności cywilnej, cała Warszawa nadal rozbrzmiewa hukiem wybuchów i przejmującym łoskotem walających się murów.

 

  • Niemcy rabują wszystko, w ciągu kilku miesięcy wywożąc z miasta dobra materialne całymi wa­gonami. Wywożą do Rzeszy nie tylko maszyny czy meble, lecz także latarnie, kable, krawężniki – wszystko, co może się przydać. To zaś, czego wywieźć nie mogą, niszczą skrupulatnie i planowo, systematycznie wysadzając w powietrze budowle ocalałe i zrujnowane – dom po domu, kościoły, pałace, gmachy użyteczności publicznej, fabryki, torowiska, ulice, wiadukty i dworce. Miasto powoli kona. Nawet jesienne deszcze i sroga zima nie są w stanie wygasić tych zgliszcz. Niemcy skrupulatnie wypełniają postawione im cele – nie tylko zniszczyć polską kulturę, ale też zatrzeć jej ślady.

 

  • Wojska sowieckie, stacjonujące po drugiej stronie Wisły, nie podejmują żadnych działań, aby przeszkodzić Niemcom. Po raz kolejny cele Hitlera i Stalina, śmiertelnych wrogów, okazują się zbieżne w przypadku polityki wobec Polski. Sowieckiemu dyktatorowi jest bardzo na rękę zniszczenie „burżuazyjnej” elity narodu i wszelkich śladów przedwojennej Warszawy. Dzięki temu może ją potem odbudowywać według własnej, socrealistycznej wizji urbanistycznej, stawiając w centrum miasta swój „dar” dla ludu polskiego, Pałac Kultury i Nauki – symbol sowieckiej dominacji.
close