A
A
A
szukaj
wersje językowe Polski English
BIP

Kliknij i otwórz interaktywną mapkę!

Parter >

Antresola >

Piętro >

Hala z Liberatorem >

Podziemia >

Park Wolności >

 

 

 


 

 

  • Kawiarnia muzealna wzorowana jest na działającej podczas okupacji kawiarence „Pół Czarnej” – miejscu spotkań artystów, czynnym od grudnia 1939 roku przy ulicy Kredytowej 6. Z fotografii zdobiących ściany spoglądają gwiazdy warszawskich scen, uwiecznione niekiedy w nieteatralnych zgoła sytuacjach, do lektury zaprasza prasa czasu okupacji i Powstania.

 


HISTORIA:

 

  • Od pierwszych dni Powstania w wielu punktach Warszawy, głównie w Śródmieściu, instruktorki z organizacji Pomoc Żołnierzowi – „peżetki” – organizują prowizoryczne gospody oraz kuchnie i świetlice żołnierskie. Obsadę każdej z nich stanowi od sześciu do dziewięciu „peżetek”, które przygotowują walczącym posiłki, starając się też organizować im życie kulturalne i wypoczynek. W lokalach znajdują się odbiorniki radiowe, patefony z licznymi płytami i egzemplarze aktualnej prasy powstańczej. Miejsca te są dla żołnierzy Armii Krajowej, schodzących z pierwszej linii, enklawami spokoju i normalnego życia. Stąd też wielka popularność lokali prowadzonych przez „peżetki”.

 

  • Przez cały niemal okres walk Powstańcy spędzają w gospodach wolne chwile, grając w szachy i warcaby, śpiewając, improwizując recitale fortepianowe.

 

  • Niezwykłą popularnością cieszą się również w walczącej Warszawie koncerty, urządzane pod patronatem BIP stosunkowo często. Przedstawienia odbywają się niemal wszędzie: na podwórkach, w piwnicach, szpitalach polowych i świetlicach żołnierskich. Wśród artystów występujących podczas Powstania nie brak wielkich nazwisk przedwojennych scen, takich jak: Mira Zimińska, Adam Brodzisz czy Hanna Brzezińska. Wszystkie występy gromadzą tłumy widzów. Jeden z najbardziej znanych ówcześnie artystów, Mieczysław Fogg, tak wspomina swoje występy: „Sala była wypełniona po brzegi chłopcami i dziewczętami. Młodzi dzierżyli karabiny lub rozpylacze, u pasa wisiały granaty. Ilu piosenkarzy na świecie miało taką publiczność?”

 

  • Kawiarnia „U Aktorek” mieści się w pałacyku Łubieńskich przy Mazowieckiej 5 od wiosny 1940 roku. Do stolików podają w niej gwiazdy przedwojennych scen i ekranu. Podczas Powstania nadal organizowane są tu koncerty.

 

  • W marcu 1942 przy BIP powstaje referat Pomoc Żołnierzowi (PŻ). Kieruje nim mjr Hanna Łukaszewicz „Ludwika”. Podczas Powstania PŻ liczy ok. 200 członkiń, zwanych popularnie peżetkami. Celem ich działalności jest opieka nad żołnierzami. Organizują ponad 30 gospód frontowych, w których dba się o morale, wyżywienie i atmosferę wypoczynku. Można tam znaleźć radio, książki, prasę powstańczą. Odbywają się msze, koncerty, kominki, powstają wiersze i piosenki. Peżetki szyją też odzież, piorą, noszą żywność na barykady, opiekują się rannymi. Blisko 50 z nich ginie w Powstaniu.

 


POSTACIE:

 

  • Mieczysław Fogg podtrzymuje Powstańców na duchu, śpiewając dla nich podczas koncertów.

 

  • Alina Janowska - łączniczka „Alina” w batalionie „Kiliński”.

 

close