A
A
A
szukaj
wersje językowe Polski English

 

  • Por. Jan Rodowicz, pseudonim Anoda – urodzony w 1923, podharcmistrz. W konspiracji w Szarych Szeregach, uczestniczy w akcjach Organizacji Małego Sabotażu „Wawer”. Bierze udział w wielu akcjach bojowych i dywersyjnych Grup Szturmowych. Po akcji pod Arsenałem zostaje odznaczony Krzyżem Walecznych. W 1943 mianowany zastępcą dowódcy III plutonu 1. kompanii batalionu „Zośka”. W czerwcu 1944 przechodzi z plutonem macierzystym do 2. kompanii „Rudy”. W powstaniu walczy na Woli. Ciężko ranny 9 sierpnia. 11 sierpnia odznaczony Virtuti Militari V klasy. 31 sierpnia kanałami przechodzi ze Starówki do Śródmieścia. Następnie walczy na Czerniakowie. W nocy z 17 na 18 września ewakuowany na prawy brzeg Wisły. 19 września 1945 ujawnia się przed Komisją Likwidacyjną AK. Studiuje architekturę. Aresztowany 24 grudnia 1948 przez Urząd Bezpieczeństwa. Jest pierwszym aresztowanym „Zośkowcem”. 7 stycznia 1949 zamęczony w śledztwie. Prokuratura i UB podają informację o jego samobójstwie.

 

 

  • Władysław Bartoszewski, pseudonim Teofil - urodzony w 1922 historyk, działacz polityczny i społeczny. Więziony w KL Auschwitz w latach 1940–1941, od 1942 pracuje w Biurze Informacji i Propagandy Komendy Głównej Armii Krajowej. Angażuje się w akcję pomocy Żydom, uczestniczy w Powstaniu Warszawskim. Więziony przez komunistów w latach 1946–1948 i 1949–1954. Izrael wyróżnia go medalem „Sprawiedliwy wśród narodów świata” i honorowym obywatelstwem. Władze PRL internują w stanie wojennym za działalność niepodległościową i związki z „Solidarnością”. Uwalniają pod naciskiem międzynarodowej opinii publicznej. Jest publicystą, wieloletnim współpracownikiem Radia Wolna Europa, autorem wielu prac historycznych, wykładowcą uczelni w kraju i za granicą. Po upadku komunizmu bierze aktywny udział w życiu publicznym - jest senatorem, ambasadorem w Wiedniu, ministrem spraw zagranicznych. W 1995 odznaczony Orderem Orła Białego, jest m.in. przewodniczącym Rady Ochrony Pamięci. Mieszka w Warszawie.

 

 

  • Kpt. Kazimierz Leski, pseudonim Bradl – urodzony w 1912, absolwent słynnej Wyższej Szkoły Budowy Maszyn im. H. Wawelberga i S. Rotwanda w Warszawie. W Kampanii Wrześniowej walczy jako pilot. 17 września zostaje zestrzelony i ciężko ranny. W konspiracji zajmuje się wywiadem komunikacyjnym i kontrwywiadem. W ZWZ i AK działa w Biurze Studiów Wojskowych Oddz. II Komendy Głównej AK. W Powstaniu Warszawskim walczy w Śródmieściu. Dowodzi 1. kompanią Batalionu „Miłosz”. Po kapitulacji ucieka z konwoju i od października 1944 działa jako szef Sztabu Obszaru Zachodniego AK, a następnie Delegatury Sił Zbrojnych na Kraj. Aresztowany w 1945, skazany pod zarzutem usiłowania obalenia ustroju i współpracy z okupantem. Więziony do 1955. Dwa lata później zostaje zrehabilitowany. Odznaczony m.in. w 1944 - Orderem Virtuti Militari V klasy i Złotym Krzyżem, Krzyżem Walecznych w 1943 i dwukrotnie w 1944, Srebrnym Krzyżem Zasługi z Mieczami w 1942. Umiera w 2000.

 

 

  • Rtm. Witold Pilecki, pseudonim Witold Druh, Tomasz Serafiński – urodzony w 1901. Uczestnik niepodległościowego skautingu i wojny polsko-bolszewickiej. Absolwent Szkoły Podchorążych Rezerwy w Grudziądzu. W Kampanii Wrześniowej dowodzi oddziałem kawalerii. Po kapitulacji należy do założycieli Tajnej Armii Polskiej. W 1940 staje się dobrowolnym więźniem KL Auschwitz, by zdobyć informacje i zorganizować w obozie ruch oporu. Po udanej ucieczce w 1943 awansuje do stopnia rotmistrza. W czasie Powstania Warszawskiego walczy w szeregach Zgrupowania „Chrobry II”. Po upadku powstania jest jeńcem oflagu Murnau. Po wyzwoleniu wstępuje do 2. Korpusu Polskiego we Włoszech. Pod koniec 1945 wraca do kraju. 5 maja 1947 zostaje aresztowany pod zarzutem prowadzenia działalności wywiadowczej na rzecz gen. Władysława Andersa. Premier Józef Cyrankiewicz, współwięzień z Oświęcimia i świadek jego działalności, odmawia pomocy. Rtm. Witold Pilecki w 1948 zostaje skazany na karę śmierci i stracony.

 

  • Por. Juliusz Sobolewski, pseudonim Roman - urodzony w 1917, saper. W Kampanii Wrześniowej bierze udział w bitwie pod Kockiem. W 1940 dowodzi plutonem w ZWZ, awansuje na zastępcę dowódcy kompanii na Mokotowie. Od września 1940 jest dowódcą 2. Kompanii Szturmowej Mokotów, później 2. Kompanii Szturmowej „Odwet”, przekształconej jesienią 1943 w 2. Batalion Szturmowy „Odwet”. W pierwszych dniach Powstania Warszawskiego przechodzi z Kolonii Staszica do Śródmieścia. Podporządkowany dowódcy 3. Batalionu Pancernego „Golski” jako dowódca 4. Kompanii Odwodowej „Odwet”. Po wyzwoleniu jest oficerem łącznikowym w 8. Brygadzie Brytyjskiej, awansowany do stopnia kapitana. W 1947 wraca do kraju. Aresztowany w 1952 i oskarżony o szpiegostwo. Skazany na karę śmierci. W trakcie rewizji procesu kara zostaje zamieniona na 40 miesięcy więzienia. Warunkowo zwolniony w sierpniu 1954, ciężko chory, umiera w 1956. Rok później zostaje zrehabilitowany.

 

close