A
A
A
szukaj
wersje językowe Polski English

 

  • Jakub Berman - urodzony w 1901, prawnik, działacz stalinowski. Członek Komunistycznej Partii Polski, po 1938 bierze udział w jej likwidowaniu. Zaufany Kremla, kształci kadry dla Polskiej Partii Robotniczej. W 1943 jest sekretarzem Wydziału Krajowego Związku Patriotów Polskich. W latach 1944–1945 działa w resorcie spraw zagranicznych PKWN, w okresie 1945 – 1952 pełni liczne funkcje partyjne i państwowe. Zajmuje wysoką pozycję w gronie ścisłego kierownictwa stalinowskich władz Polski, odpowiada za bezpieczeństwo publiczne, politykę zagraniczną, oświatę, ideologię, propagandę i kulturę. W 1945 organizuje pokazowe procesy polityczne, często kończące się wyrokiem śmierci. W 1954 mianowany wicepremierem. Pod wpływem fali antysemityzmu w Związku Sowieckim, w 1957 zostaje wykluczony z partii. Nigdy nie pociągnięty do odpowiedzialności za zbrodnie okresu stalinowskiego. W stanie wojennym odznaczony Medalem Krajowej Rady Narodowej. Umiera w 1984.



  • Stanisław Radkiewicz - urodzony w 1903, działacz komunistyczny. Od 1925 w Komunistycznej Partii Polskiej, szkolony w moskiewskiej szkole Kominternu. Od 1939 przebywa na ziemiach polskich zagarniętych przez Związek Sowiecki. Współorganizuje Związek Patriotów Polskich. W 1944 jest sekretarzem moskiewskiego Centralnego Biura Komunistów Polskich, uczestniczy w tworzeniu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego, w którym zostaje kierownikiem resortu bezpieczeństwa publicznego. Należy do Polskiej Partii Robotniczej, od 1945 wchodząc w skład Biura Politycznego Komitetu Centralnego. Od 1948 w Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Jest posłem na Sejm w latach 1947–1956. Do 1954 należy do ścisłego kierownictwa stalinowskich struktur władzy i jest osobiście odpowiedzialny za masowe represje i zbrodniczą działalność aparatu bezpieczeństwa. W okresie „odwilży” zostaje usunięty z Biura Politycznego i z rządu, a w 1957 wykluczony z partii. Bezkarny mimo tak wielu zbrodni, umiera w 1987.

 

 

  • Wincenty Rzymowski - urodzony w 1883, działacz komunistyczny. Studiuje prawo w Lozannie, Genewie i Odessie. Antyklerykalny publicysta, jest redaktorem naczelnym „Kuriera Porannego” i tygodnika „Epoka”, współpracownikiem „Prawdy”, „Robotnika” i „Wiadomości Literackich”. W latach 1923 – 1927 pracuje w Poselstwie Rzeczypospolitej we Włoszech. W latach 1933–1937 jest członkiem Polskiej Akademii Literatury. Zwolennik sanacji, po 1935 zbliża się do lewicy komunistycznej. W 1938 działa w komisji programowej Stronnictwa Demokratycznego. Podczas II wojny światowej mieszka w Krzemieńcu, publikuje w prasie sowieckiej. Po wejściu Armii Czerwonej w 1944 współpracuje ze Związkiem Patriotów Polskich. Kieruje resortem kultury i sztuki Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. Od września 1944 przewodniczy Stronnictwu Demokratycznemu. W 1945 obejmuje tekę ministra spraw zagranicznych Rządu Tymczasowego, później Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej. W 1947 zostaje wybrany do Sejmu. Umiera w 1950.


 

  • Edward Osóbka-Morawski, pseudonimy Janusz, Tadeusz Wróblewski - urodzony w 1909, komunistyczny działacz polityczny. Studiuje prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Pracuje w samorządzie gminnym i spółdzielczości. Członek Polskiej Partii Socjalistycznej. W czasie okupacji współpracuje z Polską Partią Robotniczą. Od stycznia 1944 jest zastępcą Bieruta w Krajowej Radzie Narodowej. W 1944 w Moskwie, dzięki akceptacji Stalina, zostaje mianowany przewodniczącym Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego. 27 lipca podpisuje zgodę na nową granicę polsko-sowiecką. Walczy o zachowanie Lwowa, części Puszczy Białowieskiej i Szczecina w granicach Polski. 31 grudnia 1944 zostaje premierem. Uczestniczy w procesie utrwalania komunistycznego systemu politycznego. W latach 1947-1952 jest posłem. Po powstaniu Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w grudniu 1948 odsunięty od władzy, zostaje dyrektorem Centralnego Zarządu Uzdrowisk. Od 1968 na przedwczesnej emeryturze. Umiera w 1997.


 

  • Jerzy Borejsza, właśc. Beniamin Goldberg – urodzony w 1905, komunistyczny działacz kultury. Studiuje literaturę hiszpańską na Sorbonie. Wraca do Polski w 1927, by wstąpić do Komunistycznej Partii Polski. Zajmuje się agitacją, propagandą i kulturą. Pod koniec 1939 jest dyrektorem Ossolineum we Lwowie. Po wybuchu wojny niemiecko – sowieckiej na ochotnika wstępuje do Armii Czerwonej. Na froncie walczy - i pisze reportaże. W 1943 współorganizuje Związek Patriotów Polskich i 1. Dywizję im. Kościuszki. W 1. Armii Wojska Polskiego służy w randze majora. Działa w Polskiej Partii Robotniczej, później w KC PZPR. Odzyskuje dla Polski część zbiorów Ossolineum. W 1945 jest posłem do Krajowej Rady Narodowej, redaktorem naczelnym organu PKWN - „Rzeczpospolitej". Jednocześnie jest głównym cenzorem kraju. Organizuje Spółdzielnię Wydawniczą „Czytelnik", jest jednym z organizatorów Światowego Kongresu Intelektualistów we Wrocławiu w 1948. Umiera w 1952.

 

 

  • Hilary Minc - urodzony w 1905 działacz komunistyczny pochodzenia żydowskiego. Członek Związku Polskiej Młodzieży Socjalistycznej. Studiuje prawo i ekonomię w Polsce i we Francji, gdzie uzyskuje doktorat. Wstępuje do francuskiej i polskiej partii komunistycznej. W 1928 wydalony z Francji. W 1939 przebywa we Lwowie i Samarkandzie. W 1943 współorganizuje Związek Patriotów Polskich i Biuro Komunistów Polskich w Związku Sowieckim. Mianowany oficerem politycznym w I Dywizji Piechoty im. Kościuszki. Minister przemysłu w Rządzie Tymczasowym. Zwolennik centralnego planowania, wprowadza system nakazowo-rozdzielczy. Od 1949 jest szefem Państwowej Komisji Planowania. Przewodniczy Komitetowi Ekonomicznemu Rady Ministrów. W 1948 zostaje członkiem Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, w 1949 - wicepremierem. Odpowiada za Plan Sześcioletni. W 1956 zostaje usunięty z Biura Politycznego i urzędu wicepremiera, w 1959 opuszcza szeregi partii. Umiera w 1974.


 

  • Marsz. Michał Żymierski, właściwie Łyżwiński, pseudonim Rola - urodzony w 1890. Służy w Legionach Polskich, a od 1918 - w Wojsku Polskim. Uczestnik wojny polsko-bolszewickiej. W 1924 awansuje na generała. Skazany na więzienie za przyjęcie łapówki od dostawcy francuskiego. W 1931 wyjeżdża do Francji, gdzie podejmuje współpracę z ruchem komunistycznym i wywiadem sowieckim. W 1938 wraca do Polski, bez powodzenia próbując wrócić do służby. W 1943 jest doradcą wojskowym Gwardii Ludowej, dowódcą Armii Ludowej. Od 1944 jest generałem broni. W PKWN jest kierownikiem resortu obrony narodowej i Naczelnym Dowódcą nowego Wojska Polskiego. Po wojnie piastuje tekę ministra obrony, legitymizując ludową armię wobec aliantów, a także żołnierzy. W 1945 zostaje marszałkiem Polski. W 1948 zatwierdza wyroki śmierci na przedwojennych oficerów. W 1949 przestaje być potrzebny, w latach 1952 - 1955 w areszcie śledczym oskarżony o współpracę z obcym wywiadem. Do 1986 pozostaje w KC PZPR. Umiera w 1989.
close