A
A
A
szukaj
wersje językowe Polski English

Autor: Zenon Fajger

 

  • Lekcja przeznaczona dla klas pierwszych liceum ogólnokształcącego. Czas trwania – dwie godziny lekcyjne (scenariusz można także zrealizować w szybszym tempie w ciągu jednej godziny)  


  • Cele. Po lekcji uczeń powinien:
    • znać główne formy udziału dzieci i młodzieży w Powstaniu Warszawskim oraz okoliczności podejmowania przez nie walki;
    • umieć pracować w zespole oraz z tekstem źródłowym;
    • potrafić prowadzić dyskusję, wypowiadać własne zdanie oraz słuchać argumentów innych;
    • poradzić sobie z napisaniem rozprawki;
    • umieć wskazać wartości, postawy i cechy charakteru sprzyjające bohaterskim zachowaniom;
    • przemyśleć dylematy moralne młodych ludzi związane z ich udziałem w konspiracji i Powstaniu – czy młodzi powinni podejmować działania zagrażające ich życiu i zdrowiu;
    • wyrazić osobisty stosunek do bohaterstwa jego wojennych rówieśników i możliwości ich naśladowania w dzisiejszych czasach.
       
  • Środki dydaktyczne:
    • komputer i projektor multimedialny,
    • stoliki ustawione do pracy w grupach,
    • duże arkusze papieru, pisaki i taśma klejąca.


UWAGA: Temat powinien być realizowany po lekcji wprowadzającej ogólne informacje o przyczynach, przebiegu i skutkach Powstania Warszawskiego.
Poprzez przedstawienie zaangażowania w walkę rówieśników uczniów, a nawet dzieci, można będzie bardziej zaciekawić uczniów, odwołać się do ich emocji, pokazać, że również najmłodsze pokolenie zdolne jest do współodpowiedzialności za losy Ojczyzny i skłonić do refleksji nad dzisiejszym patriotyzmem. 


  • PRZEBIEG ZAJĘĆ:
  1. Nauczyciel pokazuje uczniom zdjęcie pomnika Małego Powstańca (materiał pomocniczy nr 1, slajd nr 1). Zwraca uwagę, jak szczególną była sytuacja, w której dzieci walczyły za wolność swojego kraju. Informuje, że w czasie lekcji uczniowie dowiedzą się, jak walczyli mali Powstańcy, będą także rozważać cechy charakteru umożliwiające bohaterskie zachowania i spróbują odpowiedzieć na pytanie, czy właściwe jest pozwalanie dzieciom na udział w walkach (można wykorzystać materiał pomocniczy nr 2: tekst nr 1)
     
  2. Nauczyciel opisuje działalność „Szarych Szeregów”, a zwłaszcza „Zawiszaków” (slajd nr 2). Jeśli uczniowie czytali „Kamienie na szaniec”, można odwołać się do informacji z lektury. Następnie, bez szczegółów, omawia różne formy zaangażowania dzieci w walkę powstańczą.
     
  3. Nauczyciel dzieli klasę na cztery grupy zadaniowe (zespoły pracują 20 min.):

    a) Pierwsza grupa na podstawie otrzymanych materiałów źródłowych (materiał pomocniczy nr 2: tekst 2, tekst 3, tekst 4) ma przedstawić w formie plakatu główne formy zaangażowania młodych chłopców w Powstanie Warszawskie.

    b) Druga grupa na podstawie otrzymanych materiałów źródłowych (materiał pomocniczy nr 2: tekst 5, tekst 6, tekst 7) ma przedstawić w formie plakatu główne formy zaangażowania młodych dziewcząt w Powstanie Warszawskie.

    c) Trzecia grupa na podstawie otrzymanych materiałów źródłowych (materiał pomocniczy nr 2: tekst 8, tekst 9, tekst 10) ma przedstawić w formie plakatu najbardziej niebezpieczne formy aktywności dzieci i młodzieży podczas Powstania Warszawskiego.

    d) Czwarta grupa na podstawie otrzymanych materiałów źródłowych (materiał pomocniczy nr 2: tekst 11, tekst 12, tekst 13, tekst 14) ma przedstawić w formie plakatu cechy charakteryzujące młodych bohaterów Powstania Warszawskiego.
     
  4. Zespoły przedstawiają wyniki swojej pracy. Nauczyciel uzupełnia i podsumowuje.
     
  5. Nauczyciel, odwołując się do wiedzy z poprzedniej lekcji o przebiegu Powstania Warszawskiego, mówi o ogromnych stratach poniesionych przez Powstańców (również najmłodszych). Informuje, że już w czasie okupacji zaangażowanie młodzieży w walkę zbrojną budziło wątpliwości dorosłych. Przekazuje grupom następne zadanie do wykonania (dwie grupy pracują nad tym samym zadaniem) – 15 min.

    a) Na podstawie otrzymanego materiału źródłowego (materiał pomocniczy nr 2: tekst 15) uczniowie przygotowują do dyskusji argumenty uzasadniające tezę, że zaangażowanie dzieci i młodzieży w walki powstańcze było właściwą decyzją.

    b) Na podstawie otrzymanego materiału źródłowego (materiał pomocniczy nr 2: tekst 15) uczniowie przygotowują do dyskusji argumenty uzasadniające tezę, że zaangażowanie dzieci i młodzieży w walki powstańcze było błędną decyzją.
     
  6. Nauczyciel moderuje dyskusję: „Czy zaangażowanie dzieci i młodzieży w walki powstańcze było właściwą decyzją?”. Uczniowie dyskutują, wykorzystując przygotowane argumenty (pamiętając o wyznaczonych rolach). Po zakończeniu dyskusji nauczyciel prosi każdego ucznia o osobiste refleksje, wnioski, niezależne od stanowiska przydzielonego grupom. Prosi zwolenników tezy, że była to właściwa decyzja o przejście na jedną stronę klasy, przeciwników – na drugą, a niezdecydowanych o pozostanie na środku.
     
  7. Uczniowie dostają za zadanie domowe napisanie rozprawki na jeden z wybranych tematów:

    a) Jak zostać bohaterem? Czy przykład młodych Powstańców może pomóc mi kształtować swoją osobowość?

    b) Jakich bohaterów potrzebuje dzisiejsza Polska – czy mamy szanse naśladować naszych rówieśników z czasów Powstania Warszawskiego?

 

  • UWAGA: Aby pobrać materiał pomocniczy, proszę kliknąć na tekst zaznaczony karminowym kolorem.

 

pobierz treść scenariusza w pliku doc >

 

close