A
A
A
szukaj
wersje językowe Polski English

Autor: Jolanta Błażejczyk

 

  • Lekcja przeznaczona dla uczniów klas szóstych szkół podstawowych. Czas trwania lekcji: 45 minut (propozycja rozszerzenia lekcji na godzinę wychowawczą o współczesnym patriotyzmie)


  • Celem lekcji jest ukazanie wyjątkowości Polskiego Państwa Podziemnego na tle okupacyjnej Europy oraz postaw polskiego społeczeństwa w warunkach wojennych. Ważne jest wytłumaczenie uczniom, czym jest dzisiejszy patriotyzm, który nie wymaga od nas wprawdzie heroicznych czynów, ale postaw i zachowań, które przyczynią się do poprawy jakości życia nas wszystkich; wpłyną na nasze otoczenie, a w konsekwencji na wizerunek Polski.

 

  • Po lekcji uczeń powinien:
    • wiedzieć, co oznaczają pojęcia dywersja, konspiracja i mały sabotaż;
    • znać główne założenia i cele działalności Polskiego Państwa Podziemnego;
    • wiedzieć, jak konspiracyjna działalność wpływała na zachowanie tożsamości narodowej;
    • zdawać sobie sprawę, co było wyznacznikiem patriotyzmu w czasie okupacji;
    • umieć pracować w grupach i wyciągać wnioski z wyznaczonych zadań;
    • potrafić analizować źródła pisane i ikonograficzne.

 

  • Środki dydaktyczne:
    • teksty źródłowe,
    • materiały ikonograficzne,
    • wykres,
    • relacje świadków historii.

 

  • Metody dydaktyczne:
    • praca w grupach,
    • wykład lub pogadanka,
    • praca z tekstem źródłowym i materiałem ikonograficznym.


UWAGA: Przed lekcją uczeń powinien znać datę wybuchu i zakończenia II wojny światowej
oraz warunki życia ludności polskiej w czasie okupacji.


  • PRZEBIEG ZAJĘĆ:
  1. W celu powtórzenia zagadnień z poprzednich zajęć prowadzący dzieli klasę na trzy grupy. Każda z grup przyporządkowuje prawidłowe opisy do wybranych pojęć (materiał pomocniczy nr 1: grupa I, grupa II, grupa III, prawidłowe odpowiedzi) – 8 min.
     
  2. Nauczyciel przedstawia cele Polskiego Państwa Podziemnego lub zasady etyczne polskich konspiratorów, czytając i omawiając jeden z dwóch wybranych dokumentów (materiał pomocniczy nr 2: teksty dostępne w plikach Word – wersja „a” i w plikach PDF z charakterystyczną maszynową czcionką – wersja „b” – tekst 1a, tekst 1b; tekst 2a, tekst 2b) – 7 min.
     
  3. Prowadzący opowiada w formie pogadanki lub wykładu o początkach konspiracji, która sprowadzała się do form wzajemnej pomocy (ewidencja i opieka nad grobami poległych polskich żołnierzy, przygotowywanie paczek żywnościowych dla jeńców, pomoc w ucieczkach z obozów jenieckich obejmująca przekazywanie cywilnych ubrań i fałszywych dokumentów). Można wykorzystać wspomnienia o genezie konspiracji (materiał pomocniczy nr 3) – 3 min.
     
  4. Nauczyciel za pomocą wykresu przedstawia główne kierunki działań konspiracyjnych (materiał pomocniczy nr 4) – 2 min.: zachowanie tożsamości narodowej (tajne nauczanie, szerzenie polskiej kultury, opieka nad dziećmi i młodzieżą w ramach Rady Głównej Opiekuńczej i tajnego harcerstwa), przygotowanie do otwartej walki – powstania (wywiad, akcje zbrojne, szkolenie wojskowe) – 2 min.
     
  5. Prowadzący rozdaje każdej z trzech grup materiały źródłowe i ikonograficzne. Na ich podstawie zespoły opracowują wybrane formy działań konspiracyjnych Polaków (tajne nauczanie – materiał pomocniczy nr 5: tekst 1, tekst 2, zdjęcia; mały sabotaż – materiał pomocniczy nr 6: tekst 1, tekst 2, zdjęcia; dywersja – materiał pomocniczy nr 7: tekst 1, tekst 2, zdjęcia). Uczniowie, korzystając z pytań pomocniczych, zastanawiają się, na czym polegał opór Polaków podczas okupacji – 13 min.
     
  6. Każda grupa przedstawia wyniki swojej pracy w formie zwartej wypowiedzi – 6 min.
     
  7. Na zakończenie lekcji uczniowie pod kierunkiem nauczyciela szukają odpowiedzi na następujące pytania (najlepiej zapisać je na tablicy):

    Jakie działania mogli podejmować rówieśnicy uczniów w ramach konspiracji? (nauka, opieka nad młodszymi, tajne harcerstwo, przekazywanie informacji, ostrzeżenia o zagrożeniach);

    Co groziło konspiratorom? (więzienie, śmierć, represje wobec bliskich);

    Czy można było podejmować inne działania, które nie groziłyby utratą życia? (samokształcenie, pomoc w opiece nad dziećmi, przygotowywanie paczek dla więźniów i jeńców, pomoc finansowa dla organizacji konspiracyjnych);

    Jakie czynniki decydowały o wstąpieniu do organizacji konspiracyjnych? (wychowanie w domu, szkole, wpływ stowarzyszeń młodzieżowych i Kościoła) – 6 min.

  • Propozycja na godzinę wychowawczą pt. „Jak można być dzisiaj patriotą?”.
    Współczesny patriotyzm to m.in. dbanie o wygląd swojej „małej ojczyzny”. To zadbane klatki schodowe, domy, podwórka, osiedla i szkoły. Uczniowie mogą zastanowić się, czy można stworzyć „tajną” organizację, która pilnowałaby porządku np. w bloku i jego otoczeniu. Rozumiejąc jednocześnie, że w wolnej Polsce nie ma już potrzeby stwarzać stricte organizacji konspiracyjnej skierowanej przeciwko legalnej władzy, a raczej grupy osób związanej „tajemnicą”, wspólnym przedsięwzięciem, które za pomocą niekonwencjonalnych metod (tajemnicze gazetki) będzie dbało o swoje najbliższe otoczenie, swoją małą „ojczyznę” (materiał pomocniczy nr 8).

     
  • UWAGA: Aby pobrać materiał pomocniczy, proszę kliknąć na tekst zaznaczony karminowym kolorem.

 

pobierz treść scenariusza w pliku doc >

 

close